Food Industry Economics

ISSN-print: 2411-4111
ISSN-online: 2312-847X
ISO: 26324:2012
Архiви

Сучасні соціально-економічні аспекти явища overtourism в Україні та світі

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Олександр Пархоменко
https://orcid.org/0000-0001-7939-9576
Галина Щука
https://orcid.org/0000-0003-4368-5081
Леся Ковальська
https://orcid.org/0000-0001-7582-8249

Анотація

У статті розглянуто overtourism як багатогранне соціально-економічне явище, що сприяє економічному розвитку регіонів та породжує значні виклики для навколишнього середовища, інфраструктури та соціокультурного середовища. Проаналізовано передумови, прояви та наслідки overtourism у глобальному та національному контексті. Методологічною основою дослідження стали загальнонаукові методи аналізу, синтезу, порівняння та систематизації, а також статистичні дані UN Tourism, Державної прикордонної служби України, ДАРТ та органів місцевого самоврядування. Встановлено динаміку туристичних потоків у 2023–2025 рр., виділено ключові дестинації, які зазнають overtourism. Виділено ознаки overtourism. Виокремлено причини та локації цього явища в Україні. Перспективи подальших досліджень полягають у формуванні індикаторів для оцінювання рівня overtourism у національних умовах та розробці механізмів інтегрованого управління туристичними потоками.

Ключові слова:
overtourism, туристичне навантаження, туристичні потоки, внутрішній туризм, туристичний збір

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Як цитувати
Пархоменко, О., Щука, Г., & Ковальська, Л. (2025). Сучасні соціально-економічні аспекти явища overtourism в Україні та світі. Food Industry Economics, 17(2), 81-87. https://doi.org/10.15673/fie.v17i2.3172
Розділ
Актуальні аспекти розвитку готельно-ресторанного бізнесу та туризму
Біографії авторів

Олександр Пархоменко, Національний університет «Чернігівський колегіум» імені Т.Г. Шевченка

кандидат географічних наук, доцент

кафедра екології, географії та природокористування

Національний університет «Чернігівський колегіум» імені Т.Г. Шевченка

вул. Гетьмана Полуботка, 53, м. Чернігів, Україна, 14013

Галина Щука, Закарпатський угорський інститут імені Ф. Ракоці ІІ

доктор педагогічних наук, професор

кафедра географії і туризму

Закарпатський угорський інститут імені Ф. Ракоці ІІ

площа Кошута, 6, м. Берегове, Закарпатська

область, Україна,90202

Леся Ковальська, Прикарпатський національний університет імені Василя Стефаника

кандидат географічних наук, доцент

кафедра туризмознавства і краєзнавства

Прикарпатський національний університет імені Василя Стефаника

вул. Галицька 201 Б., факультет туризму, м. Івано-Франківськ, Україна, 76000

Посилання

1. Bukovel ski-pasy, tsiny 2025. Bukovel. http://zymaghory.com/newscontent/bukovel-skipasy-tsiny-2025/ukr (Retrieved May 13, 2025)

2. Halytskyi natsionalnyi pryrodnyi park. Halych, 2025. https://gnp.forest.gov.ua (Retrieved May 12, 2025)

3. Derzhavna prykordonna sluzhba Ukrainy. https://dpsu.gov.ua/ (Retrieved April 30, 2025)

4. Skilky inozemtsiv vidvidaly Ukrainu za 2024 rik ta z yakykh krain pryizdyly naichastishe?. Visit Ukraine. https://visitukraine.today/uk/blog/5780/how-many-foreigners-visited-ukraine-in-2024-and-from-which-countries-did-they-come-most-often (Retrieved May 12, 2025)

5. Mizhnarodnyi turyzm u 2024 rotsi povnistiu vidnovyvsia do dopandemiinoho rivnia 2019 roku. Fixygen.Ua. https://www.fixygen.ua/news/20250122/mizhnarodniy-turizm-u-2024-rotsi-povnistyu-vidnovivsya-do-dopandemiynogo-rivnya-2019-roku.html (Retrieved April 20, 2025)

6. Na kordoni fiksuietsia velyka kilkist peretyniv kordonu. Za mynulu dobu 150 tysiach. Derzhavna prykordonna sluzhba Ukrainy. https://dpsu.gov.ua/uk/news/45341-upd-na-kordoni-fiksuyetsya-velika-kilkist-peretiniv-kordonu-za-minulu-dobu-150-tisyach (Retrieved May 12, 2025)

7. Na ukrainskomu kordoni za tyzhden na 1,6% zris pasazhyropotik. Sudovo-iurydychna: elektron. versiia haz. (2025, May 25). https://sud.ua/uk/news/ukraine/331919-na-ukrainskoy-granitse-za-nedelyu-na-16-vyros-passazhiropotok (Retrieved May 25, 2025)

8. U NPP «Synevyr» zavershyly vesnianyi zabir ikry. NPP Synevyr. (2025). https://synevyr-park.in.ua/u-npp-synevyr-zavershyly-vesnianyy-zabir-ikry/ (Retrieved May 15, 2025)

9. Pro osoblyvosti splaty turystychnoho zboru u 2025 rotsi yshlosia pid chas robochoi zustrichi z platnykamy u Mukachevi. Holovne upravlinnia DPS u Zakarpatskii oblasti. https://zak.tax.gov.ua/media-ark/news-ark/875078.html (Retrieved May 21, 2025)

10. Stavky turystychnoho zboru na 2025 rik, vvedeni v diiu 01.01.2025. Ponornytska selyshchna rada. https://ponornycka-gromada.gov.ua/stavki-turistichnogo-zboru-14-42-07-22-01-2025/?utm_source=chatgpt.com (Re-trieved April 12, 2025)

11. Choi, J., Jeon, H., & Asperin, A. (2024). Popularity paradox in Venice, Italy: a battle of priorities. Journal of Tourism and Hospitality, 12(3), 1–10. doi: 10.1177/21649987241281375.

12. García-Hernández, M., de la Calle-Vaquero, M., & Chamorro-Martínez, V. (2023). Can Overtourism at Heritage Attractions Really Be Sustainably Managed? Lights and shadows of the experience at the site of the alhambra and generalife. Heritage, 6(10), 6494–6509. doi: 10.3390/heritage6100339

13. Jewish New Year: Ukraine Sees Record Number of Hasidic Pilgrims, Despite the War. Kyiv Рost. https://www.kyivpost.com/post/39989?utm_source=chatgpt.com (Retrieved May 12, 2025).

14. Murava, I., & Korobeinykova, Y. (2016). The Analysis of the Waste Problem in Tourist Destinations on the Example of Carpathian Region in Ukraine. Journal of Ecological Engineering, 17(2), 43–51

15. Rogowski, M., Zawilińska, B., & Hibner, J. (2025). Managing tourism pressure: Exploring tourist traffic patterns and seasonality in mountain national parks to alleviate overtourism effects. Journal of Environmental Man-agement, 373, 123430-123442. doi: 10.1016/j.jenvman.2024.123430

16. Plichta, G. (2018). The problem of short-term rental as a manifestation of the overtourism effect on the housing market in the historical city of Krakow. Świat Nieruchomości, 106(4), 57-64

17. Shafiee, M. M. (2024). Navigating overtourism destinations: Leveraging smart tourism solutions for sus-tainable travel experience. Sustainable Tourism, 5(2), 2841-2853 doi: 10.54517/st.v5i2.2841

18. Tourists in Lviv 2024: What does a typical portrait of a city visitor look like during the war? Visit Ukraine. https://visitukraine.today/blog/4664/tourists-in-lviv-2024-what-does-a-typical-portrait-of-a-city-visitor-look-like-during-the-war?srsltid=AfmBOoo3mgVj_iHJUHtZnPyalvCWCMLRDh-S1KB-UDrnBSQe2NyPkTsO&utm_source=chatgpt.com#who-is-coming-to-lviv-in-2024. (Retrieved May 12, 2025)

19. United Nations Tourism. (2025). https://www.unwto.org (Retrieved May 2, 2025)

20. Żemła, M. (2024). European historic cities and overtourism – conflicts and development paths in the light of systematic literature review. International Journal of Tourism Cities, 10(1), 353–372. doi: 10.1108/IJTC-07-2023-0140

Найчастіше прочитані статті того самого автора (ів)