Refrigeration Engineering and Technology

ISSN-print: 0453-8307
ISSN-online: 2409-6792
ISO: 26324:2012
Архiви

Використання кільцевих каналів із пористим заповненням для утилізації низькопотенційного тепла

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

І.О. Писаревський
http://orcid.org/0009-0007-3920-9601
І.І. Мукмінов
http://orcid.org/0000-0002-3674-9289
Е.І. Альтман
http://orcid.org/0000-0002-8934-2036

Анотація

У статті розглянуто перспективну технологію утилізації низькопотенційного тепла (температура газового потоку <180 °C) шляхом використання кільцевих каналів, заповнених пористим матеріалом, зокрема, піском. Запропонований підхід направлений на акумулювання теплоти відхідних газів щільним шаром матеріалу з наступною передачею акумульованої теплоти іншому теплоносію. Теплообмінники з щільною насадкою здатні забезпечити високу ефективність передачі тепла завдяки розвиненій поверхні та великій теплоємності насадки. Наголошується, що на даний час теоретично й експериментально обґрунтовано механізми теплообміну в пористому середовищі, проаналізовано вплив геометрії каналу та характеристик заповнювача на ефективність теплообміну з урахуванням раціональних аеродинамічних умов. Визначено, що перспективним конструктивним рішенням для утилізації низькопотенційного тепла відхідних газів є насадочні теплообмінники, використання яких уявляється доцільним в системах вентиляції будівель (як альтернатива або доповнення до стандартних рекуператорів), у димоходах котельного обладнання (для підйому ККД установок), а також у низці промислових процесів, де повітря або газ, що відходить, має помірну температуру. Пропонується конструкція теплоутилізатора в вигляді стаціонарних модулів без рухомих частин, що дозволяє знизити обслуговування до мінімуму. Розглянуто можливості оптимізації конструкцій (радіальне протікання, багатошарова насадка) та інтеграції нових матеріалів, зокрема фазоперехідних. Обґрунтовані сучасні напрямки подальших досліджень з метою зниження аеродинамічного опору шару насадки, оптимізації гранулометричного складу, а також чисельне моделювання нестаціонарного теплообміну. Наведено приклади досягнення ККД до 90% у протиточних або циклічних режимах роботи. Підкреслено значення технології для енергозбереження й декарбонізації, з огляду на її простоту, економічність і універсальність застосування

Ключові слова:
Утилізація тепла, Кільцевий канал, Пористий заповнювач, Пісок, Теплообмінник, Низькопотенційне тепло, Регенератор, Теплоакумуляція, Енергоефективність, Вентиляція

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Як цитувати
Писаревський, І., Мукмінов, І., & Альтман, Е. (2025). Використання кільцевих каналів із пористим заповненням для утилізації низькопотенційного тепла. Refrigeration Engineering and Technology, 61(2), 186-195. https://doi.org/10.15673/ret.v61i2.3180
Розділ
ЕНЕРГЕТИКА ТА ЕНЕРГОЗБЕРЕЖЕННЯ

Посилання

1. Understanding waste heat: why is it so hard to convert to electricity? – phasic energy. Phasic Energy – Home. Retrieved 28 May 2025 from https://www.phasicenergy.com/blog/understanding-waste-heat-why-is-it-so-hard-to-convert-to-electricity#:~:text=Most%20waste%20heat%20sources,%20such,high%20temperatures%20to%20operate%20efficiently
2. Thin film converts heat from electronics into energy – Berkeley News. Berkeley News. Retrieved 28 May 2025 from https://news.berkeley.edu/2018/04/16/thin-film-converts-heat-from-electronics-into-ener-gy/#:~:text=Thin%20film%20converts%20heat%20fromthan%20100%20degrees%20Celsius.
3. Albert, M.D.A. et al. (2022) Waste heat mapping: A UK study. Renewable and sustainable energy reviews, 160, 112230.
4. Richardson, J. Heat recovery system efficiencies. The renewable energy hub. Retrieved 28 May 2025 from https://www.renewableenergyhub.co.uk/main/heat-recovery-systems-information/heat-recovery-system-efficiencies.
5. Nakayama, A. (2023) Chapter Two – Effective thermal conductivity of porous media. Advances in heat transfer, 56th ed, Hamamatsu, 51-111.
6. Guardo, A. et al. (2007) CFD studies on particle-to-fluid mass and heat transfer in packed beds: free convection effects in supercritical fluids. Chemical engineering science, 62, 18-20, 5503-5511.
7. Trevisan, S. et al. (2021) Packed bed thermal energy storage: a novel design methodology including quasidynamic boundary conditions and techno-economic optimization. Journal of energy storage, 36, 102441.
8. Sand: an innovative approach to storing sensible heat. Decarbonisation Technology | Powering the transition to sustainable fuels and energy 2. Retrieved 28 May 2025 from https://decarbonisationtechnology.com/article/306/sand-an-innovative-approach-to-storing-sensible-heat
9. World’s first commercial-scale sand heat battery commences operation in Finland. IFRF. Retrieved 28 May 2025 from https://ifrf.net/combustion-industry-news/worlds-first-commercial-scale-sand-heat-battery-commences-operation-in-finland.
10. Over 90% efficient energy storage improved by flowing heat round two pebble layers. SolarPACES. Retrieved 28 May 2025 from https://www.solarpaces.org/90-efficient-thermal-energy-storage-heat-round-pebble-layers-kth/#:~text=storage%20technologies%20without%20temperature%20limitations,can%20withstand%20extremely%20high%20temperatures.
11. Li, Z.-H. et al. (2024) Multi-objective optimization of the foam filled counterflow double-pipe heat exchanger under high temperature condition. International journal of heat and mass transfer, 223, 125230.
12. Kiwan, S., Alwan, H., Abdelal, N. (2020) An experimental investigation of the natural convection heat transfer from a vertical cylinder using porous fins. Applied thermal engineering, 179, 115673.
13. Sayar, E. (2017) Experimental development of a Nusselt correlation for forced reciprocating oscillated vertical annular glycerol flow through a porous domain. Heat and mass transfer, 53, 7, 2351-2361.
14. Almendros-Ibáñez, J. A. et al. (2024) Rotary Heat Recovery Wheel (RHRW) system with an embedded PCM: proof of concept. Journal of energy storage, 87, 111428.